ArcGIS INSPIRE Open Data

Wartościowe zestawy danych (HVD) to kategorie danych sektora publicznego zdefiniowane w ramach europejskiej dyrektywy o otwartych danych, które mogą przynosić znaczące korzyści społeczno-ekonomiczne oraz zwiększać przejrzystość i innowacyjność w całej Europie. Dzielą się na sześć kategorii tematycznych: geoprzestrzenne, dotyczące obserwacji Ziemi, statystyczne, dotyczące mobilności, dotyczące firm oraz meteorologiczne. Muszą one być bezpłatne oraz dostępne w formatach czytelnych dla komputerów za pomocą interfejsów API.

Rozwiązanie ArcGIS INSPIRE Open Data umożliwia europejskim organom publicznym publikowanie i dostarczanie wartościowych zestawów danych (HVD) na dużą skalę w postaci gotowych do użycia warstw danych, usług internetowych i interfejsów API, zapewniając ich łatwość wyszukiwania (Findable), dostępność dla wszystkich (Accessible), interoperacyjność (Interoperable) i możliwość wielokrotnego wykorzystania (Reusable) – FAIR w różnych krajach.

Oprogramowanie ArcGIS for INSPIRE (Classic) zostało utworzone, by wspierać wcześniejszy etap wdrożenia INSPIRE, skoncentrowany na złożonych, opartych na schematach modeli danych i zgodności opartej na usługach. By dostosować się do ciągłego rozwoju dyrektywy INSPIRE i współczesnych sprawdzonych metod oprogramowanie ArcGIS for INSPIRE (Classic) zostanie wycofane 1 sierpnia 2026 roku. Jego następcą jest rozwiązanie nowej generacji ArcGIS INSPIRE Open Data. Oferuje ono prostsze i bardziej pragmatyczne podejście – wdrażanie zatwierdzonych sprawdzonych metod INSPIRE z użyciem nowoczesnej architektury internetowej, uproszczonych modeli danych oraz opartą na DCAT-AP federację z portalami otwartych danych UE. Instytucje korzystające obecnie z ArcGIS for INSPIRE (Classic) powinny już teraz zacząć planować przejście na nowe oprogramowanie.

DCAT-AP (Data Catalog Vocabulary – Application Profile) to europejski standard metadanych, który umożliwia wykrywanie i interoperacyjność zestawów danych sektora publicznego w ramach otwartych portali danych UE. Opiera się na specyfikacji W3C DCAT i jest dostosowany do europejskich administracji publicznych. Umożliwia automatyczne zbieranie metadanych zestawów danych oraz udostępnianie ich w portalach krajowych i ogólnoeuropejskich, w tym data.europa.eu. Korzystając z Centrum ArcGIS Hub, rozwiązanie ArcGIS INSPIRE Open Data automatyzuje kanały DCAT-AP, dzięki czemu instytucje mogą federować swoje zestawy danych przestrzennych z portalami otwartych danych UE przy minimalnym wysiłku ręcznym. Pomaga im to wypełniać zobowiązania wynikające z europejskiej dyrektywy o otwartych danych, jednocześnie maksymalizując widoczność i możliwość wielokrotnego wykorzystania danych.

Otwarte dane to dane dostępne bezpłatnie dla każdego, z których można korzystać i je udostępniać. Są zazwyczaj publikowane przez organy publiczne w otwartych, czytelnych dla komputerów formatach. W kontekście europejskim otwarte dane regulowane są przez dyrektywę UE w sprawie otwartych danych, która nakłada na państwa członkowskie wymóg udostępniania informacji sektora publicznego, w tym danych geoprzestrzennych, do wielokrotnego wykorzystania. Rozwiązanie ArcGIS INSPIRE Open Data ułatwia wypełnienie tego obowiązku, umożliwiając instytucjom publikowanie otwartych danych geoprzestrzennych zgodnie z zasadami FAIR – łatwość wyszukiwania (Findable), dostępność dla wszystkich (Accessible), interoperacyjność (Interoperable) i możliwość wielokrotnego wykorzystania (Reusable). Są one dostępne w portalach danych UE oraz wspierają przejrzystość, innowacyjność oraz formułowanie zasad polityki opartych na sprawdzonych danych.

Europejska strategia dotycząca otwartych danych jest fundamentem szerszej strategii dotyczącej danych UE, której celem jest utworzenie jednej europejskiej przestrzeni danych, w której dane swobodnie przepływają ponad granicami i sektorami dla dobra społeczeństwa, nauki i gospodarki. Obejmuje ona dyrektywę UE w sprawie otwartych danych, europejską inicjatywę Zielonego Ładu oraz dyrektywę INSPIRE. Wszystkie one razem zapewniają, że dane sektora publicznego, zwłaszcza te o wysokiej wartości, są dostępne w interoperacyjnych formatach, które są możliwe do wielokrotnego użytku i czytelne dla komputerów.

W przypadku danych geoprzestrzennych oznacza to dostosowanie zestawów danych przestrzennych do wspólnych standardów, publikowanie ich jako otwartych danych za pomocą interfejsów API i portali obsługujących DCAT-AP, a także zniesienie barier dla możliwości wielokrotnego wykorzystania danych w różnych krajach. Rozwiązanie ArcGIS INSPIRE Open Data pomaga europejskim organom publicznym realizować tę strategię, łącząc procedury wykonywania zadań oparte na technologii GIS z zatwierdzonymi sprawdzonymi metodami INSPIRE w zakresie generowania, publikowania i udostępniania danych geoprzestrzennych, które wspierają politykę środowiskową, cyfrowe usługi publiczne, innowacyjność oraz zaangażowanie mieszkańców.